Mobiele airco vs split-airco: wat is beter?

Mobiele airco of split-airco: wat is beter?

Kort antwoord: een vaste split-airco koelt beter, verbruikt per uur minder stroom en is stiller dan een mobiele airco. Een mobiele airco is goedkoper in aanschaf en plug-and-play, maar minder efficient en met een kleiner koelvermogen. De Consumentenbond raadt mobiele airco's daarom zelfs af voor wie serieus wil koelen. Toch is een split-airco niet altijd de juiste keuze: voor een huurwoning, een enkele warme week of een klein budget kan een mobiel toestel logischer zijn. Hieronder zetten we de verschillen feitelijk naast elkaar.

Belangrijk vooraf: koelen met een airco is de laatste stap, niet de eerste. Zowel Milieu Centraal als de Consumentenbond houden dezelfde volgorde aan: eerst passief koel houden, dan ventileren, en pas daarna mechanisch koelen. Dat scheelt fors in stroom en kosten.

Wat is het verschil tussen een mobiele airco en een split-airco?

Het kernverschil zit in waar het apparaat zijn warmte kwijtraakt. Een mobiele airco staat volledig binnen en blaast de warme lucht via een raamslang naar buiten. Een split-airco bestaat uit twee delen: een binnenunit aan de muur en een buitenunit (de compressor) die de warmte buiten afvoert.

• Mobiele airco: een kast op wieltjes, raamslang door een kier of raamkit, geen installateur nodig, eenvoudig te verplaatsen.
• Split-airco: vast gemonteerd, binnenunit plus buitenunit, koelmiddelleiding ertussen, installatie door een gecertificeerd bedrijf.
• Gevolg: bij split zit de luide compressor buiten, bij een mobiel toestel staat alles binnen.

Welke koelt beter en is zuiniger?

Een single split-airco gebruikt per uur minder stroom dan een mobiele airco en koelt veel beter, aldus Milieu Centraal. Het verschil in jaarverbruik is groot. Bij 110 uur koelen per jaar verbruikt een ventilator 5,5 kWh, een single split-airco 80 kWh, een mobiele airco 110 kWh en een multi-split 180 kWh.

Dat een mobiel toestel meer verbruikt komt deels door de raamslang en deels door de lagere efficientie. Milieu Centraal stelt het scherp: een mobiele airco verbruikt zelfs 20 keer meer stroom dan een ventilator. Voor koelvermogen geldt: voor een slaapkamer adviseert de Consumentenbond ongeveer 2,5 kW en voor grotere ruimtes 3,5 kW, met als richtlijn energieklasse A+++ en een SEER hoger dan 8,5.

• Stroomverbruik (110 uur/jaar): mobiele airco 110 kWh tegenover single split 80 kWh.
• Koelvermogen: split-airco's leveren meer koelvermogen; mobiele toestellen koelen een ruimte minder krachtig.
• Efficientie: let bij split op A+++ en SEER boven 8,5 voor het laagste verbruik.

Wat kost het aan stroom per jaar?

Milieu Centraal rekent in zijn vergelijking met 21 cent per kWh. Bij 110 uur gebruik per jaar komt dat uit op ongeveer 1 euro voor een ventilator, 17 euro voor een single split-airco, 23 euro voor een mobiele airco en 37 euro voor een multi-split. Een mobiele airco kost dus jaarlijks zo'n 6 euro meer aan stroom dan een single split, bij gelijk gebruik.

Reken je met een hoger, actueler stroomtarief, dan lopen die bedragen op. Bij 0,35 euro per kWh kost een mobiele airco (110 kWh) ruwweg 38 euro per jaar en een single split (80 kWh) ongeveer 28 euro, een eigen herberekening op basis van de kWh-cijfers van Milieu Centraal, geen brongetal. Let op: dit zijn cijfers bij gemiddeld gebruik. Veelgebruikers draaien meer dan 30 dagen per jaar en tot 10 uur per dag, wat het verbruik en de kosten ongeveer kan verdrievoudigen.

Wat zijn de nadelen van de raamslang en het geluid?

Het grootste praktische nadeel van een mobiele airco is de raamslang. Als het raam niet goed is afgedicht waar de slang naar buiten hangt, komt er alsnog veel warmte naar binnen, waarschuwt de Consumentenbond. De airco moet die binnengelekte warmte vervolgens opnieuw wegkoelen, een vicieuze cirkel die het rendement drukt. Een goede raamkit of afdichtset helpt, maar lost het niet helemaal op.

Daarnaast is geluid een verschil dat je merkt. Bij een mobiele airco staat de compressor binnen en is dus hoorbaar in de kamer. Bij een split-airco staat de compressor buiten; binnen hoor je vooral de zachtere ventilator van de binnenunit. Voor een slaapkamer is dat verschil vaak doorslaggevend.

• Raamslang: warmtelek bij slechte afdichting verlaagt het rendement van een mobiel toestel.
• Geluid: compressor binnen (mobiel) versus compressor buiten (split).
• Plaatsing: een mobiel toestel verplaats je makkelijk; een split zit vast op een plek.

Hoe zit het met installatie en de F-gassenregels?

Een mobiele airco is plug-and-play: uitpakken, raamslang erin, stekker erin. Een split-airco mag je niet zelf monteren en vullen. De Consumentenbond stelt dat het verboden is om een airco met koudemiddel te vullen en te activeren als je geen BRL200-certificering hebt, en dat het bedrijf bovendien over een BRL100-certificering moet beschikken, ook als het een eenmanszaak is.

Die regels bestaan omdat de koudemiddelen (F-gassen) sterke broeikasgassen zijn die niet mogen weglekken. Voor grote, commerciele systemen geldt daarnaast een EPBD-keuringsplicht vanaf 70 kW, uitgevoerd door een geregistreerde deskundige met diploma EPBD-A of B (RVO); dat raakt particuliere split-airco's doorgaans niet, maar tekent wel het strenge regelkader rond koeltechniek.

• Mobiele airco: zelf te installeren, geen certificering nodig.
• Split-airco: installatie en vulling alleen door een BRL-gecertificeerd bedrijf.
• Reden: F-gassen mogen niet weglekken; daarom verplichte certificering.

Wat kosten ze en wanneer past welke?

In aanschaf is een mobiele airco veel goedkoper. Er zijn al modellen voor 300 euro, maar je hebt ze ook voor 900 euro, schrijft de Consumentenbond. Een single split-airco kost inclusief installatie al snel zo'n 1500 euro. De Consumentenbond raadt het kopen van een mobiele airco zelfs af, omdat die minder energiezuinig is en een kleiner koelvermogen heeft dan een split-airco.

Toch is dat geen absoluut oordeel. Een mobiele airco kan logisch zijn als je huurt en niets aan de gevel mag bevestigen, als je maar een paar warme dagen per jaar wilt overbruggen, of als het budget de doorslag geeft. Wil je structureel en in meerdere zomers koelen, dan verdient een split-airco zich terug in lager verbruik, beter koelvermogen en minder geluid.

• Kies mobiel bij: huurwoning, weinig koeldagen, klein budget, behoefte om te verplaatsen.
• Kies split bij: structureel koelen, slaapkamer (geluid), focus op laag verbruik en goed koelvermogen.
• Belangrijk: koel eerst passief voordat je uberhaupt een airco aanzet.

Eerst passief koelen: scheelt het meest

Voordat je kiest tussen mobiel en split, haal je de meeste winst uit gratis maatregelen. Buitenzonwering werkt twee keer beter dan zonwering aan de binnenkant en kan de kans op oververhitting met 75 procent verminderen, aldus Milieu Centraal. Hr++-glas in combinatie met buitenzonwering houdt zelfs zo'n 80 procent van de warmtestraling tegen.

Houd overdag ramen en deuren dicht en zet ze 's avonds en in de vroege ochtend tegen elkaar open om het huis te laten afkoelen. Pas als passief koelen en ventileren niet genoeg zijn, komt een airco in beeld, en dan bij voorkeur een split boven een mobiel. Wil je weten welke maatregelen voor jouw woning het meest opleveren, dan helpt de Hittecheck van Hitteplan je op weg met een persoonlijk plan.

• Buitenzonwering: tot 75% minder kans op oververhitting.
• Hr++-glas plus buitenzonwering: houdt circa 80% van de warmtestraling tegen.
• Ventileren: overdag dicht, 's nachts ramen tegen elkaar open.

Bronnen

• Milieu Centraal - Airco en ventilatoren (verbruik, kosten, CO2)
• Milieu Centraal - Je woning koel houden (passief koelen)
• Consumentenbond - Hoe vind je een zuinige airco (prijs, koelvermogen, BRL/F-gassen)
• RVO - Technische keuringen verwarmings- en aircosystemen (EPBD-III)